Promoting an understanding of Islam that recognises the principles of
justice, equality, freedom, and dignity within a democratic nation state

Bolehkah suami tuntut harta yang isteri kumpul?
email to someone printer friendly


Soalan:

Saya seorang isteri yang bekerja. Oleh sebab saya mempunyai pendapatan sendiri, suami mengambil lewa dalam menanggung nafkah saya. Sayalah yang membeli rumah, kereta dan perabot, malah baju anak-anak pun saya yang beli. Dia hanya menanggung dirinya sendiri.

Saya juga ada melaburkan duit saya untuk masa depan saya dan anak-anak kerana saya rasa saya memang tidak boleh harapkan langsung suami saya. Namun, apa yang membimbangkan saya ialah baru-baru ini saya ada terbaca dalam suratk habar bahawa suami juga boleh membekukan harta isteri untuk tuntutan harta sepencarian apabila berlaku perceraian.

Kalau ini betul, apakah perlindungan yang saya ada? Sudahlah saya menanggung diri saya sendiri dan anak-anak kami, suami saya boleh pula menuntut harta yang saya kumpul selama ini. Apakah yang boleh saya buat untuk memastikan bahawa harta saya itu tidak akan jatuh ke tangan suami yang tidak bertanggungjawab itu?

Edwina Roslan,
Kuala Lumpur.


Jawapan:

Suami isteri bekerja adalah satu lumrah dalam masyarakat masa kini. Ini tentunya untuk memenuhi tuntutan keperluan hidup yang semakin hari semakin meningkat. Adalah satu kebiasaan seorang isteri yang bekerja akan menghulurkan bantuan dalam meringankan bebanan kewangan suami. Lagipun itulah tujuan seorang isteri keluar bekerja sekarang.

Namun begitu, seorang suami tidak seharusnya melepaskan tanggungjawabnya dalam memberi nafkah kepada keluarga. Nafkah kepada isteri dan anak-anak masih merupakan satu tanggungjawab wajib yang mesti disediakan oleh suami.
Persoalan harta isteri harta suami masih lagi tidak jelas kedudukannya lebih-lebih lagi dalam hal harta sepencarian.
Harta sepencarian pada asalnya diambil daripada adat Melayu yang telah diterima dan mendatangkan kebaikan kepada kaum wanita khususnya.

Dalam Islam, apabila sesuatu adat atau uruf diakui kebaikannya dan telah diberi pengiktirafan undang-undang, kedudukannya tidak lagi sebagai adat, tetapi telah menjadi suatu peraturan atau perundangan yang mesti diikuti dan dikuatkuasakan.
Maka, kita mendapati bahawa dalam perundangan kita kini ada peruntukan tentang harta sepencarian. Di sini, saya akan merujuk kepada akta asal Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984 kerana Pindaan 2005 masih belum berkuat kuasa.

Seksyen 2 Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984 memberi maksud harta sepencarian sebagai harta yang diperoleh bersama oleh suami isteri semasa perkahwinan berkuat kuasa mengikut syarat-syarat yang ditentukan oleh hukum syarak.

Kemudian, seksyen 58 Akta pula menambah bahawa aset yang diperoleh dalam masa perkahwinan termasuklah aset-aset yang dipunyai oleh satu pihak sebelum perkahwinan dan telah dimajukan pada sebahagian besarnya dalam masa perkahwinan itu oleh pihak yang satu lagi atau dengan usaha bersama.

Intipati seksyen 58 ini adalah sumbangan suami isteri. Oleh itu, pihak yang menuntut harta sepencarian ini haruslah membuktikan kepada mahkamah bahawa dia ada memberi sumbangan terhadap harta tersebut.

Tuntutan
Suami puan haruslah mempunyai bukti yang kukuh bahawa dia ada memberi sumbangan terhadap harta-harta yang dituntut sebagai harta sepencarian. Mengikut hukum syarak, suami tidak mempunyai hak ke atas harta isterinya. Harta isteri adalah hartanya sendiri, manakala isteri berhak mendapat saraan nafkah daripada suaminya.

Hak dan kewajipan yang berbeza mengenai harta dan nafkah ada kaitan dengan pembahagian pusaka yang memberi bahagian yang lebih kepada lelaki daripada perempuan. Bahagian harta pusaka yang lebih kepada lelaki sebenarnya berhubung kait dengan kewajipan kewangan yang dikenakan atas kaum lelaki. Ia juga boleh dikatakan berkaitan dengan soal harta sepencarian.

Sumbangan kewangan pihak suami bagi belanja harian tidaklah boleh dianggap sebagai sumbangan kewangan terhadap harta yang diperoleh isterinya, kerana memanglah kewajipan suami menyara nafkah isteri dan anak-anaknya. Tetapi sumbangan kewangan pihak isteri bagi belanja harian rumah tangga patutlah dianggap sebagai sumbangan kewangan terhadap harta yang diperoleh suaminya, kerana bukanlah kewajipan isteri untuk menyara nafkah suami dan anak-anaknya.

Kitab I’anah al-Talibin, jilid 4, muka surat 76, menyatakan yang maksudnya, “Adapun perkara-perkara yang tidak khusus kepada isteri melakukannya seperti memasak makanan suami dan mencuci pakaian suami, maka tidaklah menjadi kewajipan ke atas isteri mahupun orang gaji bagi isteri, tetapi kewajipan tersebut menjadi tugas suami membayar upah dan sebagainya.”

Hukum syarak
Walaupun hukum syarak menyatakan bahawa suami tidak boleh usik harta isteri kerana ia milik mutlak isteri tetapi ia adalah berbeza dari segi peruntukan undang-undang. Oleh itu, pihak kerajaan telah pun mengambil langkah tidak mewartakan Pindaan 2005.

Malah langkah susulan yang diambil ialah pihak Peguam Negara seterusnya menjalankan proses rundingan dengan pelbagai pihak termasuk NGO-NGO wanita dalam usaha mengkaji semula Pindaan 2005 ini. Setakat ini, sebanyak tiga rundingan telah dilakukan dan pandangan daripada pelbagai pihak telah pun dibincang dan dipertimbangkan.

Kesaksamaan dan keadilan dalam institusi keluarga dan budaya masyarakat memerlukan perseimbangan hak dan kewajipan kaum lelaki dan wanita dalam keluarga dan masyarakat supaya pelepasan sesuatu hak dan kewajipan tradisional satu pihak disertai dengan imbangan hak dan kewajipan yang sewajarnya.

Adalah tidak adil jika hak tradisional bagi lelaki Islam dikekalkan serta ditambah lagi hak baru, dan kewajipan tradisional dikurangkan. Tetapi sebaliknya pula bagi wanita Islam. Hak tradisional mereka dikurangkan, kewajipan tradisional dikekalkan serta ditambah lagi dengan kewajipan baru.

Jika undang-undang mahu mencerminkan keadaan masyarakat masa kini, maka perlulah melihat kepada keseluruhan undang-undang itu. Bukannya hanya meminda beberapa peruntukan atas justifikasi kesamarataan gender.

Panel Peguam Sisters In Islam.

(Segala kemusykilan boleh dikemukakan kepada Sisters In Islam di alamat No. 7, Jalan 6/10, 46000, Petaling Jaya, Selangor, atau telefon ke Talian TeleNisa 03-77843733 pada hari Isnin, Khamis dan Jumaat atau e-mel: telenisa@sistersinislam.org.my This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it )

(Versi asal tidak diubah oleh editor Utusan Malaysia)

Copyright | Privacy Policy | Contact Us | Sitemap